مداخله بشردوستانه در حقوق بین‌الملل با تأکید بر مداخله نظامی ناتو در کوزوو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روابط بین الملل و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه اراک

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

3 کارشناس ارشد حقوق بشر دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

منشور ملل متحد با اتکا بر وقایع تاریخی، توسل به زور را به طور مطلق در حقوق و روابط بین‌الملل ممنوع کرد. با این­حال، لزوم پیش‌بینی موارد توسل به زور در راستای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی اقتضا دارد که با نظام‌مندکردن امکان توسل به زور و نهادینه‌سازی آن در قالب نظام ملل متحد و از مجرای شورای امنیت تلاش شود تا این امرتنها در مواردی مجاز باشد که واقعیات جامعه بین‌المللی توسل به نیروی نظامی را منطقاً توجیه و بلکه تجویز می‌کند. اگرچه دفاع مشروع و مجوز شورای امنیت دو استثنائی است که در منشور ملل متحد برای نیل به این هدف پیش‌بینی شده است؛ با این­حال، در دهه‌های اخیر، مفهومی تحت عنوان مداخله بشردوستانه نیز مطرح شده و برخی از دولت‌ها آن را به عنوان استثنایی دیگر برای توسل به زور قلمداد کرده‌اند. سؤالی که در اینجا مطرح می­شود این است که آیا مداخله ناتو در مخاصمه کوزوو در چارچوب تعریف مداخله بشردوستانه در حقوق بین الملل قرار می­گیرد؟ آیا می‌توان مدعی شد که یک عرف جدید و یا به تعبیر دیگر، استثنایی نوین در خصوص قاعده ممنوعیت توسل به زور در حال شکل‌گیری است؟ در پاسخ می­توان چنین فرض کرد که در حال حاضر، هیچ‌گونه استثنای جدیدی بر قاعده منع توسل به زور، تحت عنوان استثنای مداخله بشردوستانه، پذیرفته نشده و کماکان دفاع مشروع و مداخله با مجوز شورای امنیت تنها موارد استثنای قاعده مذکور در حقوق بین‌الملل است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و با مراجعه به اسناد و مدارک مرتبط، به بررسی این مفهوم و سنجش اعتبار چنین ادعایی می‌پردازد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

sHumanitarian Intervention in International Law: The Military Intervention of NATO in Kosovo

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Aghamohammadi 1
  • s abdollahi 2
  • sadegh eslami 3
چکیده [English]

s
United Nations Charter, relying on historical events, absolutely prohibited the use of force in international law and relations. In spite of this, the need for predicting the cases of using force in order to keep international peace and security requires it that through systematizing the possibility of resorting to force and institutionalizing it within the system of the Security Council of the United Nations, the use of force be allowed in cases where the realities of the international community not only logically explains but also authorizes the use of force. Although the right of self-defense and the authority of the Security Council are the two exceptions contained in the UN Charter to materialize the mentioned goal, in recent decades, a concept, known as humanitarian intervention, has emerged, and has been considered by some states as the third exception to the principle of prohibition of the use of force. The question the present study asks in this regard is that if NATO's intervention in Kosovo War can be considered as legitimate within the definition of humanitarian intervention of the international law. Can one claim that a new tradition, or put differently, a new exception to the principle of the prohibition of resorting to force is being formed? The response to this question is that currently no exception to the aforementioned principle has been accepted under the title of humanitarian intervention. This article discusses the concept of humanitarian intervention and the legitimacy of such a claim.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • military intervention
  • self-defense
  • Security Council
  • responsibility to protect
  • humanitarian intervention
  • Kosovo
  1. ابراهیمی، سید نصرالله (۱۳۸۲). «تجاوز و دفاع در حقوق بین‌الملل»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی حکومت اسلامی، شماره ۲۹.
  2. سواری، حسن؛ حسینی بلوچی، مهدی (۱۳۹۰). «نظریه مسئولیت حمایت از حرف تا عمل»، فصلنامه پژوهش حقوق، سال سیزدهم، شماره ۳۲.
  3. ضیایی بیگدلی، محمدرضا (۱۳۸۰). «نگرشی نو به مفهوم مداخله بشردوستانه»، مجله پژوهش حقوق و سیاست، شماره ۵.
  4. فلسفی، هدایت‌اله (۱۳۸۹). «پارادایم بشردوستی و گرداب مداخله: تحلیل روشمند از امنیت انسانی و مداخلات یک‌جانبه»، سالنامه ایرانی حقوق بین‌الملل و تطبیقی، شماره ششم.
  5. ممتاز، جمشید (۱۳۷۹). «مداخله بشردوستانه ناتو در کوزوو و اصل عدم توسل به زور»، ترجمه مرتضی مختاری امین، فصلنامه سیاست خارجی، شماره۴.
 

  1. Annan, Kofi (1999). “Two Concepts of Sovereignty”, Address to 54th Session of the General Assembly, reprinted in The Question of Intervention: Statements of the Secretary-General
  2. Arend, Anthony C., Beck, Robert J. (2014). International Law and the Use of Force: Beyond the U.N. Charter Paradigm, Routledge
  3. Cassese, Antonio (1999). Ex Iniuria Ius Oritur: Are We Moving towards Iternational Legitimation of Forcible Humanitarian Countermeasure in the World Community? 10 Eur. J. Int’l. L. 23
  4. Chinkin, Christine (1999). Kosovo: A Good or Bad War? 93 Am. J. Int’l L. 841
  5. Frowein, Jochen A. (1999). Max Plank Yearbook of United Nations Law, Maritus Nijhof Publishers
  6. Goshko, John M. U.S. (1998). Allies Inch Closer to Kosovo Intervention; UN Council to Vote on Key Resolutions, Washington Post
  7. Henkin, Louis (1999). Kosovo and the Law Humanitarian Intervention, Am. J. Int’l L., Vol. 93.4
  8. Implementing the responsibility to protect (2009). Report of the Secretary-General, A/63/677, 12 Jan
  9. Jennings, Robert, Watts, Arthur (2008). Oppenheim’s International Law, Vol I, 9th edn., Oxford University Press
  10. Merits (1949). Corfu Channel Case (United Kingdom v. Albania); International Court of Justice (ICJ), 9 April 1949, ICJ Rep 4
  11. Merits (1986). Case Concerning Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America); International Court of Justice (ICJ), 27 June 1986, ICJ Rep 14, 93
  12. Mertus, Julie (2000). The Imprint of Kosovo on the Law of Humanitarian Intervention, 6 ILSA J. Int’l & Comp. L. 527
  13. Pellet, Alain (2000). Brief Remarks on the Unilateral Use of Force, 11 Eur. J. Int’l L. 385
  14. Simma, Bruno (1999). NATO, the UN and the Use of Force: Legal Aspects, 10 Eur. J. Int’l L. 1
  15. Simma, Bruno (2012). et. al, The Charter of the United Nations: A Commentary, Vol. I, Oxford University Press
  16. The Responsibility to Protect (2001). Report of the International Commission on Intervention and State Sovereignty, December, published by the International Development Research Centre, available at http://www.responsibilitytoprotect.org/index.php/about-rtop/core-rtop-documents (last access on 15 Feb 2016)
  17. Un General Assembly, Declaration on the Inadmissibility of Intervention in the Domestic Affairs of States and the Protection of Their Independence and Sovereignty, 21 December 1965, A/RES/2131(XX)
  18. UN Security Council, Resolution 1125 (1997). Adopted by the Security Council at its 3808th meeting on 6 August 1997, 6 August 1997, S/RES/1125 (1997)
  19. UN Security Council, Resolution 1160 (1998). Adopted by the Security Council at its 3868th meeting on 31 March 1998, 31 March 1998, S/RES/1160 (1998)
  20. UN Security Council, Resolution 1203 (1998) Adopted by the Security Council at its 3937th meeting on 24 October 1998, 24 October 1998, S/RES/1203 (1998)
  21. UN Security Council, Resolution 1244 (1999). Adopted by the Security Council at its 4011th meeting on 10 June 1999, 10 June 1999, S/RES/1244 (1999)
  22. UN Security Council, Security Council Resolution 1270 (1999). 22 October 1999, S/RES/1270 (1999)
  23. UN Security Council, Security Council Resolution 1973 (2011). on the Situation in the Libyian Arab Jamahiriya, 17 March 2011, S/RES/1973 (2011)
  24. UN Security Council, the situation in Kosovo, Resolution 1199 (1998). Adopted by the Security Council at its 3930th meeting on 23 September 1998, 23 September 1998, S/RES/1199 (1998)
  25. Yearbook of the United Nations (1979), Vol. 33, 1979, UN Doc. A/34/559 (12 October)
  26. Zwitter, Andrej et. al. (2015), Humanitarian Action: Global, Regional and Domestic Legal Responses, Cambridge University Press