منازعات جانشینی بویهیان و تأثیر آن بر افول فرهنگ و تمدن اسلامی با تأکید بر علوم عقلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان

چکیده

در قرون چهارم و پنجم، حاکمیت بویهی با ماهیت خاندانی، بخش قابل توجهی از قلمرو اسلامی را زیر فرمان داشت. اگر چه در قرن چهارم فرهنگ و تمدن اسلامی، در اوج رونق و شکوفایی بود ولی تحت تأثیر عوامل متعدد از قرن پنجم به بعد، روند افول و سیر نزولی به خود گرفت. تقارن زمانی این پدیده با دوران ضعف سیاسی ناشی از منازعات داخلی در حکومت بویهیان، مؤید این پندار است که بین دو پدیده، رابطه علّی- معلولی برقرار بوده است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، ضمن تشریح این منازعات به بررسی و تبیین تأثیر آن‌ها در فرهنگ و تمدن اسلامی پرداخته، به این پرسش پاسخ می‌دهد که منازعات جانشینی بویهیان چگونه بر افول فرهنگ و تمدن اسلامی به ویژه علوم عقلی اثر گذاشت؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که منازعات جانشینی بویهیان به کاهش قدرت سیاسی امیران این سلسله منجر شد و این امر نیز به نوبه خود ضعف نهاد وزارت، قدرت‌یابی رقیبان سیاسی سلطان، تضعیف رونق اقتصادی، تشدید ناامنی‌های اجتماعی، گسترش منازعات فرقه‌ای و شیوع جریان‌های فکری عقل‌ستیز را در پی داشت که این عوامل موجبات رکود علوم عقلی و در نتیجه افول و انحطاط فرهنگ و تمدن اسلامی را فراهم ساختند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Internal conflicts of the Buyid Rulers and its influence on Islamic culture and civilization

نویسندگان [English]

  • Elham Aqajari
  • mohsen rahmati
  • Jahanbakhsh Savaqeb
Department of History, Faculty of Literature, Lorestan university
چکیده [English]

The Buyid Dynasty, with the nature of the family, commanded a significant portion of the Islamic Territory in the fourth and fifth centuries. The Islamic culture and civilization, although it were at the peak of flourishing in the fourth century, were begining to declined under many factors from the fifth century. Given the conjunction of this case with the political weakness of Buyids, it seems that there is a causal relationship between the two events. By descriptive-analytical method, beside to description of substitution struggles of Buyids, this study seeks to explain its impact on Islamic culture and civilization, and to Answer this question, how did the Buyid’s substitution struggles affect the decline of Islamic culture and civilization, especially rational sciences? The findings of the research show that the Buyid’s succession conflicts led to the decline of the political power of the Buyid's emirs, which in turn led to the weakness of the ministry, the strengthening of the political opponents of the Sultan, the weakening of economic prosperity, the escalation of social insecurity, the spread of sectarian strife and the prevalence of anti-rational currents. These reasons led to the decline of the rational sciences and, consequently, the decline of the Islamic culture and civilization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Buyids
  • substitution conflicts
  • Islamic culture and civilization
  • rational sciences