انجمن ایرانی تاریخ با همکاری دانشگاه اراک مطالعات تاریخی جنگ 2588-7033 9 4 2026 04 21 The First Anglo-Afghan War (1839-1842): Causes and Consequences جنگ اول افغان و انگلیس (1839-1842)؛ علل و پیامدها 45 57 735418 10.22034/hsow.2026.2074605.1644 FA علی آقا شریفی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران محسن رحمتی استاد گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0000-0002-0533-534X داریوش نظری دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0009-0001-8111-1866 مجتبی گراوند دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0000-0002-5447-8638 Journal Article 2025 10 13 <span>Britain's first colonial attempt to dominate the Afghan-populated areas of eastern Khorasan through the support and appointment of Shah Shuja’ Saduzayi to the Emirate of Kabul met with a reaction from the Afghan residents of the region, leading to the First Anglo-Afghan War in 1839–1842, which, due to the determined resistance of the Afghans, ended in British defeat and withdrawal. This war left a profound impact on the Afghan-populated areas of eastern Khorasan. By a qualitative approach and based on documentary and historical analysis, this historical study, seeks to answer this question: What were the contexts, causes, and consequences of the First Anglo-Afghan War? The results of the study indicate that the strategic competition between Russia and England, known as the "Great Game", frequent changes in the local governments of the Afghans, the tribal and centrifugal structure of Afghan society, the interventionist policies of England, misunderstandings, and mutual distrust between the Afghan tribes and the British forces acted as key factors in the outbreak of the war. The formation of the Council of Resistance and the creation of a sense of self-awareness among the Afghans were the most important consequences of this war. In addition, the decline in British military and political influence among Afghans, intensification of regional rivalries, a fundamental revision of British policies in the region, and political instability in Afghan society were other consequences of this war.</span> <span dir="RTL" lang="FA">نخستین تلاش استعمار انگلستان برای تسلط بر مناطق افغان‌نشین شرق خراسان از طریق حمایت و انتصاب شاه شجاع سدوزایی به امارت کابل، با واکنش ساکنان افغانی منطقه  مواجه و به جنگ اول افغان و انگلیس در ۱۸۳۹–۱۸۴۲م  منجر شد که با مقاومت مجدّانه افغان‌ها به شکست و عقب‌نشینی انگلیسی‌ها انجامید. این نبرد  تأثیرات عمیقی بر نواحی افغان‌نشین شرق خراسان بر جای گذاشت. این پژوهش تاریخی با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و تاریخی، در پی ارائه پاسخ بدین پرسش است که زمینه‌ها، علل و پیامدهای جنگ اول افغان و انگلیس کدامند؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که رقابت راهبردی میان روس و انگلیس موسوم به «بازی بزرگ»، تغییرات مکرر درحکومت‌های محلی افغان‌ها، بافت قبیله‌ای و مرکز گریز جامعه افغان، سیاست‌های مداخله‌جویانه انگلیس، سوءتفاهم‌ها و بی‌اعتمادی متقابل میان قبایل افغان و نیروهای انگلیسی به عنوان عوامل کلیدی در وقوع جنگ عمل کردند. تشکیل شورای مقاومت و ایجاد حس خودآگاهی میان افغان‌ها مهمترین پیامد این نبرد بود. علاوه بر این، کاهش نفوذ نظامی و سیاسی انگلیس در میان افغان‌ها، تشدید رقابت‌های منطقه‌ای، بازنگری اساسی در سیاست‌های انگلیس در منطقه و بی‌ثباتی سیاسی در جامعه افغان، از دیگر پیامدهای این نبرد بودند.</span> https://hsow.journal.araku.ac.ir/article_735418_be18f123f9e64c0fdae1fbfb6c7fb589.pdf