Historical Study of War

Historical Study of War

­ The Performance of Colonel Mahmoud Khan Pouladin in the Military Developments of the Qajar Era (1906–1925)

Document Type : Original Article

Authors
Hassan Zandieyh 1
Masoud Adinevand 2
Korosh Fathi 3
1 Associate Professor at the Department of The History, University of Thran, Tehran, Iran
2 PhD the history of the Islamic Iran, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
3 Associate Professor, Department of History Education, Farhangian University, Albora, Iran
10.22034/hsow.2026.2065462.1626
Abstract
Understanding the role and actions of military figures in Iran’s internal developments greatly contributes to the analysis and interpretation of the history of society and the structure of government. From the triumph of Constitutional Revolution to the end of the Qajar dynasty, the military, as one of the elite social strata, played an active role in major national events. Colonel Mahmoud Khan Pouladin was among the prominent military officers of the late Qajar period who served for many years in Iran’s military affairs. Examining his activities and role in this field forms the central focus of this article. Adopting a historical approach and a documentary–library research method, the present study investigates Pouladin’s performance after the Constitutional Revolution and seeks to answer the question: What role did Colonel Pouladin play in military developments following the Constitutional Revolution? The findings indicate his sense of duty and responsibility, as well as his active participation in post-Constitutional developments across various cities and missions. His actions included defending the Constitutional movement and cooperating with the conquerors of Tehran, demonstrating patriotism and joining the Provisional National Government during World War I, taking part in operations to suppress opponents of the central authority, assisting in the implementation of tribal policies after the coup d’état of 21 February 1921, and serving in the newly established national army.
Keywords
Qajar dynasty
gendarmerie
World War I
Mahmoud Khan Pouladin
tribes and nomads
Subjects
- آیرملو، تاج­الملوک (1380). خاطرات ملکه پهلوی، مصاحبه کنندگان ملیحه خسروداد، تورج انصاری، محمدعلی باتمانقلیچ، تهران: به آفرین
- آریانا، بهرام (1350). تاریخ ارتش ایران از 1300 تا 1320، تهران: چاپخانه ارتش.
- ارفع، حسن (1395). در خدمت پنج شاه، ترجمه مانی صالحی، تهران: مروارید.
- افسر، پرویز (1332). تاریخ ژاندارمری ایران، قم: بی­نا.
- الموتی، ضیاءالدین (1359). قیام مسلحانه دهقانان الموت، تهران: بی­نا.
- امیراحمدی، احمد (1373). خاطرات نخستین سپهبد ایران، به­کوشش غلامحسین زرگری­نژاد، تهران: مطالعات و پژوهش­های فرهنگی.
- بهار، محمدتقی (1357). تاریخ احزاب سیاسی، ج 1و2، تهران: امیرکبیر.
- بیات، کاوه (1375). قیام نافرجام (شورش لهاک خان سالار جنگ)، تهران: پروین.
- ثقفی، هاشم (1326). تاریخچه ژاندارمری کل کشور، تهران: بی­نا.
- جان­پولاد، سید احمد (1385). خاطرات یک افسر ایرانی، تهران: شیرازه.
­- جهانبانی، امان­الله (1388). زندگینامه و خاطرات، به کوشش محمود طلوعی، تهران: علم.
- خویی، امین­الشرع (1378). میراث اسلامی ایران، خاطرات امین الشرع خویی، به کوشش رسول جعفریان، دفتر دهم، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی.
- دانشور علوی، نورالله (1335). تاریخ مشروطه ایران و جنبش وطن پرستان اصفهان و بختیاری، تهران: دانش.
- دولت­آبادی، یحیی (1362). حیات یحیی، ج 3 و 4، تهران: فردوسی.
- رائین، اسماعیل (1354). یپرم­خان سردار، تهران: جاویدان.
- سپهر، مورخ­الدوله (1336). ایران در جنگ بزرگ، تهران: بانک ملی.
- سلطانی، محمدطاهر (1385). خاطرات سلطانی از قصر شیرین تا قصر قجر: گزارش محمدطاهر سلطانی از واقعه دستگیری و زندان و تبعید سران کرد، لر، بختیاری، قشقایی و بلوچ، تهران: سها.
- سمیعی، حسین؛ اردلان، امان­الله (1332). اولین قیام مقدس ملی در جنگ بین‌المللی، تهران: کتابفروشی ابن‌سینا.
- سیفی فمی­تفرشی، مرتضی (1362). نظم و نظمیه در دوره قاجاریه، تهران: یساولی.
- سینایی، وحید (1384). دولت مطلقه، نظامیان و سیاست در ایران، تهران: کویر.
- عاقلی، باقر (1377). رضاشاه و قشون متحدالشکل، تهران: نامک.
- عاقلی، باقر (1380). رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، ج 1، تهران: علم.
- عین­السلطنه، قهرمان میرزا (1374). روزنامه خاطرات، به کوشش ایرج افشار و مسعود سالور، ج7و8، تهران: اساطیر.
- غمگین، م (1324). هایم رفیق پولادین، تهران: شهاب.
- غنی، سیروس (1377). ایران برآمدن رضاخان (برافتادن قاجار و نقش انگلیسی‌ها)، ترجمه حسن کامشاد، تهران: نیلوفر.
- فراهانی، حسن (1385). روزشمار تاریخ معاصر ایران، ج 1، تهران: موسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی.
- فراهانی، حسن (1385). روزشمار تاریخ معاصر ایران، ج2، تهران: موسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی.
- فلاح­توتکار، حجت (1399). ستارخان، تهران: سوره مهر.
- قائم مقامی، رضاقلی (1333). وقایع غرب ایران در جنگ جهانی اول، اراک: فروردین.
- قائم­مقامی، جهانگیر (1326). تاریخ تحولات سیاسی نظامی ایران از آغاز قرن یازدهم هجری تا سال 1301 شمسی، تهران، علمی.
- کاظمی، ایرج (1376). مشاهیر لر، خرم­آباد: افلاک.
- کرونین، استفانی (1394). کلنل پسیان و ناسیونالیسم انقلابی در ایران، ترجمه عبدالله کوثری، تهران: ماهی.
- کرونین، استفانی. (1377). ارتش و تشکیل حکومت پهلوی در ایران، ترجمه غلامرضا علی بابایی، تهران: خجسته.
- معتمدالوزاره، رحمت­الله­خان (1389). ارومیه در محاربة عالم­سوز: از مقدمه نصارا تا بلوای اسماعیل آقا 1298-1300، به کوشش کاوه بیات، تهران: شیرازه.
- مکی، حسین (1361). تاریخ بیست ساله ایران: مقدمات تغییر سلطنت و دیکتاتوری پهلوی، ج4، تهران: ناشر.
- مکی، حسین (1362). تاریخ بیست ساله ایران: مقدمات تغییر سلطنت، ج 2، تهران: ناشر.
- ملایی­توانی، علیرضا (1378). ایران و دولت ملی در جنگ جهانی اول، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
- ملک­زاده، مهدی (1373) تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، جلد 5-4، تهران: علمی.
- نوایی، عبدالحسین (1375). ایران و جهان از مشروطیت تا پایان قاجار، ج3، تهران: هما.
- نیک­پی، عزیزالله (1347). تدبیر یا تقدیر، تهران: ابن­سینا.
- ورجاوند، پرویز (1377). سیمای تاریخ و فرهنگ قزوین، ج 3، تهران: نی.
- هدایت، مهدی­قلی (1344). خاطرات و خطرات، تهران: زوار.
- هدایت، مهدی­قلی (1363). گزارش ایران، ج 3 و 4، به اهتمام محمدعلی صوتی، مقدمه سعید وزیری، تهران: نقره.
- هوشنگ مهدوی، عبدالرضا (1383.). تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای دوران صفویه تا پایان جنگ دوم جهانی، تهران: امیرکبیر.
- هیربد، حسن ملک­زاده (1328). سرگذشت حیرت انگیز، تهران: بی­نا.
- یکرنگیان، میرحسین (1336). گلگون کفنان، تهران: علمی.
اسناد:
- اسناد خانوادگی سرهنگ پولادین (آرشیو شخصی مهندس پولاد پولادین ).
- مرکز اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما ). شناسه سند 8485/290؛ 2992/293؛ 2955/293؛ 836/293؛
- مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، شماره بازیابی 137/1/4/32.
- مرکز اسناد مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر، ش سند 33-49531 پ.
- مرکز اسناد موسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی، سال 1304، پرونده 12، صص 254-253؛ 305-304 ).؛ سال 1304، پرونده 4، ص 378؛ سال 1302، پ 5، ص 79؛ سال 1304، پرونده 7، ص 401؛ سال 1304، پرونده 14، ص 146.
روزنامه:
- اطلاعات، سال دوم، شماره 431، چهارشنبه 25 بهمن 1306، ص1.
- ایران، شماره 437، چهارشنبه 13 شعبان 1337/24 اردیبهشت 1298، ص 2.
- ایران، سال چهارم، شماره 439، 15 شعبان 1337/ 26 اردیبهشت 1298، ص2.
- ایران، سال سوم، شماره 529، پنجشنبه 6 محرم 1338/9 میزان 1298، ص 4.
- ایران، شماره 586، پنجشنبه 9 ربیع­الثانی 1338/10 دی 1298، ص 2
- تهران مصور، شماره 1039، تاریخ 13/7/1333ش.، ص 16.
- خواندنیها، سال 11، شماره 23، شنبه 20 آبان 1329، ص 10
- روزنامه ترقی، شماره های 11-10، تاریخ 6/8/1323ش.، صص 5-4.
- شفق سرخ، شماره 331، سه­شنبه 22 اردیبهشت 1304، ص 3.
- شفق سرخ، شماره 476، چهارشنبه 26 اسفند 1304، ص 2.
- مجله قشون، ش 3، 1 حمل 1303ش.، ص 6.