Ehsan Khan Kangarloo (d.1262 AH / 1846 CE) was a military leader from the local Kangarloo family in Nakhchivan. During the Second Russo-Iranian War, he served as colonel of the Kangarloo regiment and border commander of the Qarabagh region. Amid the conflict, he withdrew from the Qajar administration by surrendering the strategic fortress of Abbasabad to Russian forces and subsequently aligning with the Russian Empire an action described in Qajar sources as a “great betrayal.” This study examines the circumstances and motivations behind this decision, addressing the question: under what conditions and for what reasons did Ehsan Khan shift his allegiance to Russia at the height of the war? Drawing on unpublished manuscripts of the Kangarloo family correspondence, Qajar-era chronicles, and local histories, the research employs a descriptive–analytical approach. Findings indicate that, despite receiving titles and offices from the Qajar court, Ehsan Khan’s alignment with Russia reflected his perception of a shift in Russian policy toward Muslim elites in the Caucasus, promising the restoration of political and economic privileges to local noble families. Additionally, the unfavorable experience of his father, Kalb-‘Ali Khan, with the Qajar administration and the gradual exclusion of their family from hereditary positions contributed significantly to Ehsan Khan’s estrangement from Iranian governance.
اخفا علیزاده، حسن (1401). تاریخ شهر شوشی، ترجمه سجاد حسینی، تهران: فراز آگاه.
اسنادی از روابط ایران و روسیه (از صفویه تا قاجاریه)(1387). ترجمه رحیم مسلمانیان قبادیانی و بهروز مسلمانیان قبادیانی، تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.
اعتضادالسلطنه، علیقلیمیرزا(1370). اکسیرالتواریخ، تصحیح جمشید کیانفر، تهران: مؤسسة انتشارات ویسمن.
جعفرنیا، فاطمه و عزیزنژاد، محمد (بهار 1403). «نقش و جایگاه کلبعلیخان کنگرلو نخجوانی در جنگهای دوره اول ایران و روس در قفقاز»، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام، سال 16، شماره60، صفحات 83-108.
جعفرنیا، فاطمه و عزیزنژاد، محمد (بهار و تابستان 1400). «مناسبات ابراهیمخلیلخان جوانشیر قراباغی با حکومت قاجاریه»، پژوهشنامه تاریخهای محلی ایران، سال نهم، شمارة دوم، پیاپی 18، صفحات 107-126.
جعفرنیا، فاطمه و عزیزنژاد، محمد (تابستان 1401). «سیاست کلبعلیخان کنگرلو نخجوانی در قبال حکومت آقامحمدخان قاجار(ازهمگرایی تا واگرایی)»، فصلنامه علمی پژوهشهای تاریخی، سال 58، دوره جدید، سال 14، شمار دوم (پیاپی54)، صفحات 1-19.
جوانشیر قراباغی، میرزا جمال (1384). تاریخ قراباغ، تصحیح حسین احمدی، تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجة.
جهانگیر میرزا (1384). تاریخ نو، تصحیح عباس اقبال، تهران: علم.
خاوریشیرازی، فضلالله (1380). تاریخ ذوالقرنین، تصحیح ناصر افشار تهران: کتابخانه مجلس شورای اسلامی.
عزیزنژاد، محمد و دهقانی، رضا (زمستان 1394- بهار 1395)، «نقش و مواضع محمدخان قاجار ایروانی در نخستین جنگهای ایروان و روسیه»، تاریخ ایران، شماره 19(5/77)، صفحات 187-213.
فهرست اسناد آرشیوهای گرجستان پیرامون تاریخ ایران(1381). به کوشش الکساندر چولوخادزه، تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.
فهرست اسناد آرشیوهای گرجستان دربارة تاریخ ایران(1384). بهکوشش گودرز رشتیانی، تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.
قراباغی، میرزا یوسف (1390). تاریخ صافی، تصحیح حسین احمدی، تهران: مؤسسة مطالعات تاریخ معاصر ایران.
کنگرلو نخجوانی، میرزا علیبیگ منشی، سواد و فرامین سلاطین و امراء و حکام نادرشاه، سلطان حسین صفوی، کریمخان زند، فتحعلیشاه، عباسمیرزا و عدهای از امراء و حکام قاجار، نسخه خطی، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، شماره331.
مستوفیقزوینی، حمدالله. نزهةالقلوب، نسخه خطی، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، شماره1130.
مستوفیانصاری، حاجی میرزا مسعود (1349). تاریخ زندگی عباسمیرزا نایبالسلطنه، تصحیح محمد گلبن، تهران: کتابخانه مستوفی.
مهندسباشی تبریزی، میرزا رضا (1390). سرحدات تالش و مغان، تصحیح حسین احمدی، تهران: مؤسسة مطالعات تاریخ معاصر ایران.
نصیریاردوبادی، میرزا علینقی (1371). القاب و مواجب دورة سلاطین صفویه، تصحیح یوسف رحیملو، مشهد: دانشگاه فردوسی.
Quliyev, Musa (2013), Naxçivan xanliğinin Qafqazda hərbi-siyasi mövqeyi ve əlaqələri, Naxçivan: Əcəmi Nəşriyyat.
Quliyev, Musa(2010). General-Mayor Ehsan Xan Naxçivanski (Kəngərli) və General-Feldmarşal İvan Paskeviçin Münasibətlərində Naxçivan Xanliğinin tarixinə dair bəzi qeydlər, Tarix və onun problemləri, No 2.pp. 62-67.
Şahverdiyev, Zəhmət (2008), Naxçıvan bölgəsi XIX-XX əsrin əvvəllərində, Bakı: Elm.
Shopen, I(1852). Istoricheskiy pamyatnik sostoyaniya armyanskoy oblasti v epokhu yeyo soyedineniya k Rossiyskoy imperii, Sankt Peterburg.
Xəzani, Mir Mehdi(2006). Kitabi Tarixi Qarabağ, tərtib eden Akif Fərzəliyev, Bakı Şərq-qərb.
Aziznejad,M. and Jafarniya,F. (2025). The Role and Actions of Ehsan Khan Kangarloo of Nakhchivan in the Second Russo-Iranian War in the Caucasus. Historical Study of War, 9(2), 59-76. doi: 10.22034/hsow.2025.2043102.1577
MLA
Aziznejad,M. , and Jafarniya,F. . "The Role and Actions of Ehsan Khan Kangarloo of Nakhchivan in the Second Russo-Iranian War in the Caucasus", Historical Study of War, 9, 2, 2025, 59-76. doi: 10.22034/hsow.2025.2043102.1577
HARVARD
Aziznejad M., Jafarniya F. (2025). 'The Role and Actions of Ehsan Khan Kangarloo of Nakhchivan in the Second Russo-Iranian War in the Caucasus', Historical Study of War, 9(2), pp. 59-76. doi: 10.22034/hsow.2025.2043102.1577
CHICAGO
M. Aziznejad and F. Jafarniya, "The Role and Actions of Ehsan Khan Kangarloo of Nakhchivan in the Second Russo-Iranian War in the Caucasus," Historical Study of War, 9 2 (2025): 59-76, doi: 10.22034/hsow.2025.2043102.1577
VANCOUVER
Aziznejad M., Jafarniya F. The Role and Actions of Ehsan Khan Kangarloo of Nakhchivan in the Second Russo-Iranian War in the Caucasus. Historical Study of War, 2025; 9(2): 59-76. doi: 10.22034/hsow.2025.2043102.1577