Historical Study of War

Historical Study of War

­An Analysis of the Political–Military Actions of the Hamdanids against the Abbasid Caliphate within the Framework of World-Systems Theory

Document Type : Original Article

Authors
Mohammad Hassan Beigi 1
Sepideh Najmi 2
1 Associate Professor, Department of History, Faculty of Humanities, University of Arak, Arak, Iran
2 M.A. in History and Philosophy of Education, Teacher, District One, Arak, Iran
10.22034/hsow.2026.2076151.1649
Abstract
The Hamdanids were one of the regional powers during the period of the Abbasid Caliphate who, through their political and military actions, sought to consolidate their authority and reduce their dependence on the caliphal center. Employing Immanuel Wallerstein’s World-Systems Theory, this study examines the position of the Hamdanids within the political and military order of the time. The main question of this research is: how can the military actions of the Hamdanids against the Abbasid Caliphate be explained within the framework of World-Systems Theory? According to this theory, the Abbasid Caliphate functioned as the core power of the contemporary world system and endeavored to maintain control over its peripheral regions, while the Hamdanids, as a semi-autonomous force, sought to consolidate their position through wars, alliances, and military rebellions. The findings of the study indicate that, on the one hand, the Hamdanids challenged the hegemony of the core by refusing to pay tribute, supporting opposing religious movements (such as the Shiʿites and the Kharijites), and forming tactical alliances with the Fatimids; on the other hand, due to structural constraints, they were unable to fully extricate themselves from the sphere of Abbasid influence.
Keywords
Hamdanids, Abbasid Caliphate, World-System, Theory Wallerstein, Core&‌‌‌ndash
Periphery

Subjects

-                    ابن اثیر، عز الدین على (1371). کامل تاریخ بزرگ اسلام و ایران، ترجمه ابو القاسم حالت و عباس خلیلى، تهران، مؤسسه مطبوعاتى علمى.
-                    ابن العبرى (1377). مختصر تاریخ الدول، ترجمه عبد المحمد آیتى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى.
-                    ابن العماد الحنبلی الدمشقی، شهاب الدین ابو الفلاح (1406). شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، عبد الحی بن احمد العکری، تحقیق الأرناؤوط، دمشق - بیروت، دار ابن کثیر.
-                    ابن العمرانى، محمد بن على بن محمد (1421). الإنباء فى تاریخ الخلفاء، تحقیق قاسم السامرائى، قاهرة، دار الآفاق العربیة.
-                    ابن تغرى بردى، مال الدین ابو المحاسن، بى تا، النجوم الزاهرة فى ملوک مصر و القاهرة، مصر، نشر وزارة الثقافة و الارشاد القومى، دار الکتب.
-                    ابن خلدون، عبدالرحمن (1363). العبر، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
-                    ابن طقطقى، محمد بن على بن طباطبا (1360). تاریخ فخرى، ترجمه محمد وحید گلپایگانى، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
-                    ابن کثیر القرشی الدمشقی، أبو الفداء إسماعیل بن عمر (1408). البدایة والنهایة، تحشیه ازعلی شیری، بی جا، دار إحیاء التراث العربی.
-                    ازدی، یزید بن محمد (بی تا). تاریخ موصل، تحقیق احمد عبدالله محمود، بیروت، دارالکتب العلمیه.
-                    آیتی، محمدابراهیم (1363). اندلس یا تاریخ حکومت مسلمین در اروپا، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
-                    پیرنیا، حسن، اقبال آشتیانی، عباس (1380). تاریخ مفصل ایران، تهران، نشر قیام.
-                    تتوی، قاضی احمد، قزوینی، آصف خان (1382). تاریخ الفی، تهران، علمی و فرهنگی.
-                    ذهبی، شمس الدین محمد بن أحمد بن عثمان  (1407). تاریخ الإسلام ووفیات المشاهیر والأعلام، بیروت، دار الکتاب العربی.
-                    سامر، فیصل (1388). دولت حمدانیان؛ ذکاوتی قراگزلو، علیرضا (مترجم)؛ قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
-                    طبرى، محمد بن جریر (1375). تاریخ طبری، ترجمه ابو القاسم پاینده‏، تهران‏، اساطیر.
-                    کاظمی، محمدرضا (1395). «علل متحد نشدن دولت‌های شیعی آل‌بویه، فاطمیان و حمدانیان» نشریه کتاب‌گزار، بهار 1395, شماره 1, (صص 67-78).
-                    مسکویه رازی، ابوعلی (1376). تجارب الامم، ترجمه ابوالقاسم امامی،، تهران، سروش: 5 و 6.
-                    معزی، مریم (1390). پیشگامان حکومت‌های شیعی (تاریخ حمدانیان و فاطمیان)؛ تهران: سازمان سمت.
-                    مقریزى، تقى الدین ابو العباس احمد بن على بن عبد القادر العبیدى (1418). المواعظ و الاعتبار بذکر الخط و الآثار، بیروت‏، نشر دار الکتب العلمیه‏.
-                    نویری، احمدبن‌عبدالوهاب (بی تا). نهایه الارب فی فنون الادب، ترجمه‌ی م. مهدوی‌دامغانی، تهران: انتشارات امیرکبیر، شرکت کتاب‌های جیبی فرانکلین.
- Wallerstein, I (1974). The Modern World-System I: Capitalist Agriculture and the Origins of the European World-Economy in the Sixteenth Century, londan.