مطالعات تاریخی جنگ

مطالعات تاریخی جنگ

«جنگ» و «شناخت» در تاریخ ایران میانه: سازوکارهای تأثیرگذاری بر «ادراک» و «اراده» با رویکرد جنگ شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پزوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
10.22034/hsow.2026.2106037.1709
چکیده
هدف و مساله پژوهش این است که مولفه‌ها و سازوکارهای جنگ شناختی در مناسبات سیاسی نظامی سلجوقیان تبیین شود و پرسش اصلی این است که این سازوکار چگونه به‌کار گرفته می‌شد و این اقدامات چه تاثیری بر روحیه، مشروعیت، اراده رزمی و تصمیم‌گیری رقیب داشت؟ فرضیه پژوهش آن است که در دوره سلجوقی، پیش از ظهور فناوری‌های ارتباطی جدید، مجموعه‌ای از عملیات شناختی از طریق مکاتبه، شایعه، تهدید، مشروعیت‌زدایی، تحقیر، نمایش قدرت، ایجاد رعب، جلب و جذب نیرو، بهره‌گیری از پیوندهای خویشاوندی و قبیله‌ای، استفاده از نمادهای دینی و تولید روایت حقانیت اجرا می‌شد و در مواردی اثر آن از نتیجه مستقیم برخورد نظامی مهم‌تر بود. پژوهش با روش تاریخی و رویکرد توصیفی تحلیلی و با اتکا به منابع دست اول و گزارش‌های تاریخی متن پایه انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد سلجوقیان در برخورد با غزنویان، رقیبان داخلی و حکومت‌های رقیب، به‌صورت هدفمند بر ذهنیت و اراده کنشگران اثر می‌گذاشتند
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

جنگ شناختی در مناسبات سیاسی ـ نظامی سلجوقیان و غزنویان

نویسنده English

nayere dalir
پزوهشگاه علوم انسانی
چکیده English

هدف و مساله پژوهش این است که مولفه‌ها و سازوکارهای جنگ شناختی در مناسبات سیاسی نظامی سلجوقیان تبیین شود و پرسش اصلی این است که این سازوکار چگونه به‌کار گرفته می‌شد و این اقدامات چه تاثیری بر روحیه، مشروعیت، اراده رزمی و تصمیم‌گیری رقیب داشت؟ فرضیه پژوهش آن است که در دوره سلجوقی، پیش از ظهور فناوری‌های ارتباطی جدید، مجموعه‌ای از عملیات شناختی از طریق مکاتبه، شایعه، تهدید، مشروعیت‌زدایی، تحقیر، نمایش قدرت، ایجاد رعب، جلب و جذب نیرو، بهره‌گیری از پیوندهای خویشاوندی و قبیله‌ای، استفاده از نمادهای دینی و تولید روایت حقانیت اجرا می‌شد و در مواردی اثر آن از نتیجه مستقیم برخورد نظامی مهم‌تر بود. پژوهش با روش تاریخی و رویکرد توصیفی تحلیلی و با اتکا به منابع دست اول و گزارش‌های تاریخی متن پایه انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد سلجوقیان در برخورد با غزنویان، رقیبان داخلی و حکومت‌های رقیب، به‌صورت هدفمند بر ذهنیت و اراده کنشگران اثر می‌گذاشتند

کلیدواژه‌ها English

جنگ شناختی
سلجوقیان
غزنویان
عملیات روانی
مشروعیت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 شهریور 1405